کد مطلب: 250257
محسن هاشمي:
علت فوت پدرم ايست قلبي بود/ پدرم در مذاکرات هسته‌اي به روحاني مشورت مي‌داد
تاریخ انتشار : 1396/10/25 12:48:35
نمایش : 225
رييس شوراي مرکزي حزب کارگزاران با بيان اينکه دولت آيت‌الله هاشمي درخشان‌ترين دوره اقتصادي در جمهوري اسلامي است، مي‌گويد يکي از راهبردهاي مرحوم در عدالت اجتماعي، توزيع «ثروت» به جاي توزيع «فقر» بود.
به گزارش کلار، اگر پيروزي انقلاب حضرت روح‌الله را در 22 بهمن 57 خلاصه کنيم، بيهوده به خطا رفته‌ايم، انقلاب زماني پيروز شد که جواني دست‌فروش به زمره ملازمان خميني پيوست و يا طلبه‌اي جوان از «محله شهر» کرمان در سال 1332 خود را به قم رساند تا با ادامه تحصيل، بعدها به حلقه ياران روح‌الله بپيوندد؛ امام روح‌الله از اين ملازمان پابرهنه کم نداشت.

پرونده «مبارز کهن‌سال» به حلقه‌اي از ملازمان روح‌الله مي‌پردازد که از «نوق» بهرمان کرمان خود را براي تحصيل به شهر قم رساند.

روستايي که هنوز که هنوز است، «گوگل‌مپ» هم به‌سختي نقطه‌اي به اين اسم را در حوالي رفسنجان پيدا مي‌کند.

آنچه هاشمي رفسنجاني را از ساير همراهان خميني کبير جدا مي‌کند اين است که او برخلاف انقلابيوني چون رجايي و باهنر خانواده‌اي نسبتاً متمول داشت، تاجرزاده بود و پدرش از باغداران پسته بهرمان محسوب مي‌شد.

او با پيوستن به زمره ياران امام، به‌سرعت رشد مي‌کند و در بين انقلابي‌ها و مردم تبديل به يک شخصيت معروف و تأثيرگذار در نهضت انقلاب اسلامي مي‌شود.

«فقدان هم‌رزم و همگامي که سابقه همکاري و آغاز همدلي و همکاري با وي به 59 سال تمام مي‌رسد، سخت و جانکاه است» اين برشي از پيام تسليت رهبر معظم انقلاب پيرامون رحلت آيت‌الله هاشمي رفسنجاني است، مَرد پُرفرازونشيب عرصه سياسي که از زمان شکل‌گيري هسته اوليه نظام جمهوري اسلامي، پاي‌کار نهضت امام خميني (ره) بوده است.

هاشمي مرد کارزار سياست در محضر آيات طباطبايي، امام خميني (ره)، محقق داماد، سيد محمدکاظم شريعتمداري و حسينعلي منتظري تلمذ کرده بود پس از تبعيد امام، در مبارزه با شاه و نمايندگي امام در داخل کشور نقش پررنگ‌تري داشت.

هاشمي سال 37 با خانم عفت مرعشي ازدواج کرد که البته همسرش باوجوداينکه دختر يکي از روحانيون مطرح بود اما نقش رسانه‌اي نسبتاً پررنگي در عرصه سياسي داشت.

سال‌هاي 68 تا 76 دوران رياست‌جمهوري اين «مبارز کهن‌سال» بود که در آن مقطع وي به‌عنوان يکي از پرنفوذترين شخصيت‌هاي سياسي به‌حساب مي‌آمد، البته در آن دوره وي مورد هجمه‌هاي شديد جريان اصلاح‌طلب قرار گرفت و همين امر باعث شد وي بحث اعتدال را در برابر راديکاليسم جريان چپ مطرح و در در خطبه‌هاي نماز جمعه به آن بپردازد.

اصلاح‌طلبان که در آن دوره با القابي همچون «عاليجناب سرخپوش» و «آغاسي» به وي مي‌تاختند، در دوره 88 وي را «تکيه‌گاه» و «اميرکبير» زمان خطاب کردند.

در اواسط دهه 80 و پس از درگذشت آيت‌‌الله مشکيني در سال 86، او رئيس مجلس خبرگان رهبري شد اما در اسفند سال 89 و پس از نقش خاص و متفاوتي که در فتنه 88 ايفا کرد، آيت‌‌الله مهدوي کني با اکثريت آرا برکرسي رياست اين مجلس نشست.

مرحوم هاشمي البته پس از وقايع 88 همچنان از سوي رهبري به‌عنوان رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ابقا شد و اين جايگاه آيت‌الله را نزد رهبر معظم انقلاب نشان مي‌داد.

آيت‌الله هاشمي که معتقد بود قطار انقلاب در سال 84 با انتخاب احمدي‌نژاد از ريل خود خارج‌شده است، در سال 92 باوجود رد صلاحيتش براي کانديداتوري، حمايت همه جانبه‌اي از روحاني داشت و همواره در طول مدت رياست‌جمهوري روحاني از وي حمايت کرد.

يار و رفيق ديرين مقام معظم رهبري روز 19 دي‌ماه در عصر يک روز زمستاني عليرغم تلاش پزشکان به دليل عارضه قلبي در سن 82 سالگي دار فاني را وداع گفت و جسمش در مرقد امام (ره) آرام گرفت.

حوزه احزاب خبرگزاري فارس در اولين سالگرد مرحوم هاشمي رفسنجاني در بخش‌هاي مختلف ازجمله دوران دفاع مقدس، سازندگي، اصلاحات، دهه 80 و رياست‌جمهوري روحاني و... در گفت‌و‌گو باشخصيت‌هاي سياسي به بررسي ابعاد شخصيتي، مديريتي و سياسي و فکري وي پرداخته است. 

البته در پرونده «مبارز کهن‌سال» وابستگان آيت‌الله روايتگر ابعاد زندگي خصوصي و مشي خانوادگي او هستند و اين پرونده تلاش مي‌کند تصوير دقيق‌تري از 82 سال مجاهدت آيت‌الله براي انقلاب اسلامي را بازنمايي کند.

محسن هاشمي پسر ارشد مرحوم آيت‌الله هاشمي رفسنجاني که هم‌اکنون رياست رييس شوراي مرکزي حزب کارگزاران را بر عهده دارد در اين گفت‌و‌گو، روايتي از چگونگي درگذشت، حواشي پيرامون آن و آخرين جزئيات از نحوه انتشار خاطرات و روزنوشت آيت‌الله هاشمي رفسنجاني دارد.

وي که رياست دفتر رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام را بر عهده داشته است در اين گفت‌و‌گو مي‌گويد که درخشان‌ترين دوره اقتصادي در جمهوري اسلامي در دوره رياست جمهوري پدرش صورت گرفته است.

محسن هاشمي در همين رابطه معتقد است: يکي از راهبردهاي اقتصادي آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در عدالت اجتماعي، توزيع ثروت به‌جاي توزيع فقر بود. شعارهايي که به‌عنوان اختلاف طبقاتي در جامعه ما از قبل از انقلاب بيان مي‌شد به‌نوعي ريشه در تفکرات سوسياليستي و مارکسيستي داشت، نمي‌توان جز با توليد ثروت و جذب سرمايه اقتصاد را از رکود خارج و رونق ايجاد کرد.

وي درباره مشورت پذيري روحاني از مرحوم هاشمي نيز مي‌گويد: آقاي دکتر روحاني به دليل سابقه همکاري طولاني که با آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در مجلس شوراي اسلامي، شوراي عالي دفاع، شوراي عالي امنيت ملي و مجمع تشخيص مصلحت نظام داشتند، در بسياري از موارد نظر مشورتي ايشان را جويا مي‌شدند، به‌خصوص در حوزه سياست خارجي و مذاکرات هسته‌اي که منجر به برجام شد، اما طبيعتاً بخشي از توصيه‌هاي آيت‌الله هاشمي به دليل تفاوت‌ ديدگاه‌ها يا موانع اجرايي، تحقق پيدا نمي‌کرد.

رئيس شوراي شهر تهران همچنين در اين گفت‌‌و‌گو درباره علت فوت پدر گفت: علت فوت ايشان ايست قلبي اعلام شد اما اين‌که ايست قلبي به‌طور مشخص چه علتي داشته است موضوعي بود که نياز به کالبدشکافي داشت و به دليل شرايط خاص آن زمان کالبدشکافي انجام نشد؛ شايد اگر موضوع راديواکتيو در رسانه‌ها مطرح نمي‌شد، بهتر بود.

آنچه در ادامه مي‌آيد متن کامل گفت‌و‌گوي تفصيلي خبرنگاران فارس با محسن هاشمي رئيس شوراي شهر تهران است:

 

 

فارس: به‌عنوان فرزند ارشد و وصي آيت‌الله هاشمي در اين‌يک سال چه وظايفي را به‌واسطه اين جايگاه عهده‌دار شده‌ايد؟

هاشمي: آنچه در وصيت‌نامه سال 1379 بر عهده اينجانب به‌عنوان وصي گذاشته‌شده است مسائل شرعي است و سعي کرده‌ام در طول اين‌يک سال بخش عمده مسائل شرعي وصيت را به انجام برسانم.

فارس: مهم‌ترين خلائي که در اين مدت چه در حوزه خانواده و چه در سطح سپهر سياسي کشور احساس کرده‌ايد، چه بوده است؟

هاشمي: يکي از ويژگي‌هاي برجسته آيت‌الله هاشمي رفسنجاني، توانمندي شنيدن ايشان بود که موجب شده بود در خانواده يا در سطح سياسي، بسياري از گروه‌ها و اشخاص با ايشان به‌عنوان سنگي صبور و مشاوري امين ملاقات کنند و حرف‌هاي خود را بزنند و آيت‌الله هاشمي رفسنجاني نيز فراتر از همدردي و برخورد احساسي با آن‌ها همدلي کند و مشورت بدهد، امروزه جاي فردي که بتواند با ديگران به‌خصوص از ساير گروه‌ها و جريانات، همدلي کرده و شنونده خوبي باشد، خالي است.

فارس: مرحوم هاشمي آيا گله يا دلخوري از فعالان و گروه‌هاي سياسي داشتند؟

هاشمي: ايشان اصولاً اهل گله، کينه و دلخوري نبود. حتي در مواردي که جريانات مختلف سياسي به آيت‌الله هاشمي رفسنجاني ظلم مي‌کردند و خانواده و نزديکان ناراحت مي‌شدند و تقاضا مي‌کردند که اجازه برخورد متقابل داشته باشند، ايشان همه را به صبر و صبوري دعوت و از مسائل عبور مي‌کردند.

*بيش از 20 سال از خاطرات روزنوشت آيت‌الله هاشمي به‌تدريج آماده و منتشر خواهد شد

فارس: تصميمي درباره انتشار زندگينامه يا خاطرات منتشرنشده مرحوم هاشمي داريد؟

هاشمي: طبيعي است که بيش از 20 سال از خاطرات روزنوشت آيت‌الله هاشمي رفسنجاني که هنوز موعد انتشار آن نرسيده، به‌تدريج آماده و منتشر خواهد شد. تلاش مي‌کنيم مصالحي که مدنظر ايشان در انتشار خاطرات بود مانند آبروي افراد يا مصالح انقلاب پس از ايشان نيز رعايت شود.

فارس: درباره حواشي مرتبط با فوت مرحوم هاشمي آيا اين مسئله را موردبررسي و پيگيري قرار داده‌ايد؟ لطفاً نتيجه نهايي آن را بفرمائيد.

هاشمي: شوراي عالي امنيت ملي مسئول پيگيري اين پرونده است و ما هم از طريق دبيرخانه شورا در جريان قرار گرفتيم و هنوز نتيجه نهايي به ما اعلام‌نشده است که در اختيار افکار عمومي بگذاريم.

فارس: اما خواهرتان خانم فائزه هاشمي تصريح داشته‌اند که مسائلي از قبيل وجود راديواکتيو از سوي شوراي عالي امنيت اعلام‌شده است.

هاشمي: علت فوت ايشان ايست قلبي اعلام شد اما اين‌که ايست قلبي به‌طور مشخص چه علتي داشته است موضوعي بود که نياز به کالبدشکافي داشت و به دليل شرايط خاص آن زمان کالبدشکافي انجام نشد. بحث راديواکتيو موجود در بدن نيز از سوي دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي به خانواده اعلام شد اما اينکه راديواکتيو بر فوت اثري داشته است، را نمي‌توان مطرح کرد و شايد اگر به اين صورت‌مسئله در رسانه‌ها مطرح نمي‌شد، بهتر بود.

*نمي‌توان به‌طور مطلق گفت که هاشمي زدايي آغاز يا پايان‌يافته است/رويکرد اعتدالي در برخي از دستگاه‌هاي اجرايي و تقنيني تقويت‌شده است

فارس: نظرتان درباره ديدگاه خواهرتان که گفته دوران هاشمي زدايي آغاز شده چيست؟

هاشمي: اگر منظور از هاشمي زدايي مقابله با ديدگاه‌هاي آيت‌الله هاشمي رفسنجاني مانند اعتدال و عقلانيت باشد که در زمان حيات ايشان نيز اين مقابله‌ها صورت مي‌گرفت؛ ممکن است در يک دستگاه و قوه رويکرد اعتدالي تضعيف شود و در نهاد و قوه‌اي ديگر اين رويکرد تقويت شود، به‌طور مطلق نمي‌توان گفت هاشمي زدايي آغاز يا پايان‌يافته است، چون هميشه وجود دارد و خواهد داشت، اما در چند سال اخير رويکرد اعتدالي در برخي قوا و دستگاه‌ها مانند دولت، مجلس شوراي اسلامي و شوراهاي اسلامي شهر تقويت‌شده است.

*با فائزه اختلاف فکري و سليقه دارم

فارس: آقاي مهندس! گويا بين شما و خواهرتان فائزه هاشمي اختلافاتي وجود دارد دليل اين موضوع چيست؟

هاشمي: اختلافي وجود ندارد، بلکه نظراتمان متفاوت است. تفاوت سليقه، نظر و فکر موجب گفت‌وگو مي‌شود و بايد طرفين در موضوع به اقناع برسند. ما هم اختلاف فکري و اختلاف‌سليقه داريم و باهم گفت‌وگو مي‌کنيم.

فارس: خبر بستري شدن آقاي هاشمي را از چه کسي شنيديد؟ چه زماني به بيمارستان رسيديد؟

هاشمي: در مسير برگشت به منزل از دانشگاه بودم که محافظان ايشان با من تماس گرفتند و گفتند که حال ايشان مساعد نيست و به بيمارستان شهداي تجريش منتقل‌شده‌اند و من هم حدود ساعت شش و نيم عصر روز يکشنبه 19 دي به بيمارستان رسيدم.

*توقف عمليات احيا مرحوم آيت‌الله هاشمي با هماهنگي محمد هاشمي، برادران و خواهرانم بود

 

فارس: آيا توقف احيا با نظر شما صورت گرفت؟

هاشمي: زماني که چند تن از پزشکان و متخصصان گفتند که امکان بازگشت ايشان وجود ندارد و مشاهده مي‌کرديم که عمليات احيا موجب اذيت ايشان مي‌شود با هماهنگي آقاي محمد هاشمي، برادران و خواهرانم عمليات احيا را متوقف کرديم.

*تغيير محل خاکسپاري مرحوم آيت‌الله هاشمي به دليل دوري مسافت و سختي تردد بود

فارس: ماجراي تصميم درباره محل خاک‌سپاري و تغيير آن چه بود؟

هاشمي: ابتدا قم به عنوان محل خاکسپاري ايشان مطرح شد که با نظر مادرم به جهت دوري مسافت و سختي تردد، مرقد امام را به عنوان محل خاکسپاري انتخاب کرديم.

فارس: آقاي مهندس پدرتان با کدام‌ يک از فرزندان قرابت بيشتري داشت؟

هاشمي: ايشان با تک تک فرزندان خود رابطه‌اي خاص و ويژه متناسب با روحيات و خلقيات ما داشتند.

*مطالبي که در خاطرات آيت‌الله هاشمي به آبروي افراد و يا مصالح انقلاب آسيب مي‌زند، سانسور مي شود

فارس: نحوه طبقه‌بندي خاطرات مرحوم چگونه است و علت حذف برخي از خاطرات چيست؟

هاشمي: طي 14 سالي که خاطرات روز نوشت ايشان با نظر و تاييد خودشان منتشر شده است، مطالبي که به آبروي افراد و يا مصالح انقلاب آسيب مي‌زند، سانسور مي‌شود که البته مقدار بسيار کمي و کمتر از يک درصد خاطرات است.

*مرحوم هاشمي مطالب و درخواست‌ اصلاح‌طلبان را به مقام معظم رهبري منعکس مي‌کرد

فارس: آقاي مهندس چرا از آيت‌الله هاشمي به‌عنوان حلقه وصل اصلاح‌طلبان با حاکميت ياد مي‌شود؟

هاشمي: آيت‌الله هاشمي رفسنجاني اين نقش را به صورت ويژه برعهده نداشت. ايشان طي 4 دهه انقلاب همواره سعي مي‌کرد که از ريزش نيروهاي انقلاب جلوگيري کند و جرياني که به حاشيه مي‌رود را دفع نکند به نحوي که آن جريان از انقلاب ببرد؛ در دهه 60 که جريان چپ محور قوه مجريه بود و اکثريت مجالس دوم و سوم را نيز در اختيار داشتند همين اتفاق در مورد جناح راست وجود داشت و ايشان جناح چپ را از تندروي و تلاش براي حذف جناح راست منع مي‌کردند. در دهه آخر عمر ايشان عکس اين موضوع اتفاق افتاد و جناح اصلاح‌طلب در خطر حذف از حوزه رسمي و ريزش قرار گرفت، ايشان مطالب و درخواست‌هاي شخصيت‌هاي اصلاح‌طلب را که به ملاقاتشان مي‌آمدند به مقام معظم رهبري منعکس مي‌کردند، اين يک نياز در فضاي سياسي کشور است و طبيعتاً به آن پاسخ داده خواهد شد.

*مرحوم پدرم به صورت کلي مخالف افراط و تندروي بود

فارس: آيا فرصتي پيش آمده بود که مرحوم از تندروي اصلاح‌طلبان انتقاد کنند و يا جلسه‌اي با منتقدان صورت مي‌داد؟

هاشمي:‌ طبيعتاً در جلساتي که جريانات مختلف سياسي با ايشان داشتند، مباحث مختلفي مطرح مي‌شد و حتي ممکن بود چهره‌هاي متفاوتي از يک جريان در جلسه باشند و موضع يکي از افراد به عنوان تندروي از سوي ديگر چهره‌هاي همان جريان مورد انتقاد قرار بگيرد؛ ايشان به صورت کلي با افراط و تندروي مخالف بود و اين موضوع را منحصر به جريان خاصي نمي‌کرد به همين دليل افراطيون دو جناح با ايشان مخالفت داشتند و تخريب مي‌کردند.

*تبديل نظام چند نرخي ارز به تک نرخي، يکي از راهبردهاي اصولي دولت سازندگي بود

 

فارس: وضعيت اقتصادي زمان دولت سازندگي را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟ برخي‌ها بيشترين نوسانات ارزي را در دولت مرحوم آيت‌الله هاشمي پس از جنگ تحميلي مي‌دانند به‌گونه‌اي که ارز از 120 تومان به 478 تومان رسيد و عده‌اي نيز معتقد هستند که توسعه اقتصادي ايشان و باز کردن دروازه‌هاي اقتصادي به آن شکل درست نبود؟

هاشمي: يکي از مشکلاتي که در پايان جنگ براي دولت سازندگي به ميراث گذاشته شد نظام چند نرخي ارز بود که از ارز 7 توماني تا ارز 140 توماني را شامل مي‌شد. اين نظام چند نرخي ارز علاوه بر آسيب زدن به توليد داخلي به جهت مزيت واردات، موجب رانت، فساد و تخلفات فراواني در دولت و ساير دستگاه‌هاي فعال در اقتصاد مي‌شد بنابراين تبديل نظام چند نرخي به تک نرخي، يکي از راهبردهاي اصولي دولت سازندگي بود که بخش عمده اين فعاليت در دولت سازندگي انجام و در دولت اصلاحات به نتيجه رسيد؛ سياست‌هاي تعديل اقتصادي با از بين بردن رانت و مابه التفاوت قيمت رسمي و قيمت واقعي کالا موجب شد تا اقتصاد کشور زمينه شکوفايي پيدا کند.

*دولت آيت‌الله هاشمي درخشان‌ترين دوره اقتصادي در جمهوري اسلامي است

به بيان ديگر شايد درخشان‌ترين دوره اقتصادي در جمهوري اسلامي به لحاظ رونق توليدات داخلي و ساخت زيربناها، در دوره دولت سازندگي بود که با شاخص‌هاي اقتصاد مقاومتي مي‌توانيم اين دوره را به عنوان مقاوم کردن اقتصاد ويران ايران بعد از جنگ نام‌گذاري کنيم.

*راهبرد اقتصادي مرحوم آيت‌الله هاشمي در عدالت اجتماعي، توزيع ثروت به جاي توزيع فقر بود/راهکار خروج از رکود توليد ثروت و جذب سرمايه است

فارس: برخي معتقد هستند سياست‌هاي اقتصادي و فرهنگ حاکم در دولت مرحوم هاشمي، طبقه‌اي را ايجاد کرد که اکنون اختلالات و معضلاتي مثل اشرافي‌گري و آقازادگي را به وجود آورد اساساً آيا اين پديده واقعيت خارجي دارد و اگر دارد آيا سياست‌هاي دولت سازندگي عامل آن است؟

هاشمي: يکي از راهبردهاي اقتصادي آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در عدالت اجتماعي، توزيع ثروت به جاي توزيع فقر بود. شعارهايي که به عنوان اختلاف طبقاتي در جامعه ما از قبل از انقلاب بيان مي شد به نوعي ريشه در تفکرات سوسياليستي و مارکسيستي داشت، نمي‌توان جز با توليد ثروت و جذب سرمايه اقتصاد را از رکود خارج و رونق ايجاد کرد؛ برخي که دم از عدالت و مبارزه با اختلاف طبقاتي و برخورد با صاحبان سرمايه مي‌زدند به دنبال توزيع فقر به جاي توزيع ثروت بودند.

*رانت يا آقازادگي در سيستم‌هاي غير رقابتي و تبعيض آميز شکل مي‌گيرد

نگرش آيت‌الله هاشمي به اقتصاد بر پايه توليد ثروت و ايجاد رفاه عمومي از طريق جذب سرمايه، رقابت و کار آفريني بود و در اين رويکرد، نظام مالياتي وظيفه ايجاد عدالت را از طريق دريافت ماليات از ثروتمندان و هزينه کرد آن براي گروه‌هاي آسيب‌پذير برعهده دارد. رانت يا آقازادگي، پديده‌اي است که در سيستم‌هاي غير رقابتي و تبعيض آميز شکل مي‌گيرد اگر ما رانت يا امتيازي را براي برخي نهادها يا افراد قائل شويم قطعاً به فساد مي‌رسيم، بنابراين پديده‌هاي منفي که امروز در جامعه شاهد هستيم ميوه اقتصاد شفاف و رقابتي نيست بلکه معلول دخالت‌هاي بي‌رويه دولت و منابع هنگفتي است که در برخي دوره‌ها توسط افراد و مجموعه‌هاي فراتر از نظارت هزينه شده است و اين رويکرد در دولت سازندگي و اصلاحات به حداقل رسيده بود.

*رويکرد آيت‌الله هاشمي در سياست خارجي مبتني بر نظريه «ام القري» بود

فارس: آقاي هاشمي! لطفا اشاره‌اي به خط مشي و روش پدرتان در حوزه سياست خارجي داشته باشيد.

هاشمي: رويکرد آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در سياست خارجي مبتني بر نظريه «ام القري» بود که توسط ايشان تبيين شد. در دهه اول انقلاب، شاهد برخي رويکردهاي افراطي و تندروانه در حوزه سياست خارجي بوديم که واژه صدور انقلاب که از مفاهيم ابداع شده توسط امام خميني(ره) و جنبه‌اي کاملا معنوي داشت را بهانه و بستري جهت دخالت در حوزه ديگر کشورها و اقدام ماجراجويانه کرده بودند و يا تلاش داشتند به رغم مشکلات مالي کشور و شرايط جنگ، بخشي از درآمد ملي را صرف پروژه‌ها و اقدامات فاقد توجيه اقتصادي کنند. در مقابل اين جريانات، آيت‌الله هاشمي رفسنجاني نظريه «ام القري» را ابداع کردند و در دولت سازندگي بر اساس آن معماري جديد سياست خارجي جمهوري اسلامي انجام شد.

در نظريه «ام القري» ايران «ام القري» و مرکز جهان اسلام و اسلام ناب محسوب مي‌شود و براي پايدار ماندن تفکر اسلام ناب، بايست «ام القري» آن پايدار و قدرتمند شود. به نوعي مي‌توان گفت که نظريه «ام القري» تلاش موفقي در جهت تلفيق منافع ملي و مصالح ايدئولوژيک نظام بود.

فارس: پس به دليل اين نظريه بود که فرموديد آيت‌الله هاشمي رفسنجاني شخصيتي فراشکوفا داشته‌اند.

هاشمي: نظريه «شخصيت شکوفا»، يکي از نظريات مهم روانشناسي است که در دهه اخير در محافل دانشگاهي و پژوهشي جهان مطرح است و به اين مي‌پردازد که در برخي از انسان‌ها که نسبتشان يک تا سه درصد جامعه است اين توانايي وجود دارد که عواطف و احساسات را به هيجان مثبت تبديل کنند و آن را در خدمت اهداف خود قرار دهند؛ آقاي دکتر «گلزاري» که از روانشناسان برجسته کشور هستند در پژوهشي که در نشريه علمي سپيده دانايي منتشر شد اين نظريه را توسعه دادند و مطرح کردند که در ميان اشخاصي که شخصيتي شکوفا دارند، گروهي نادر هستند که قابليت اين را دارند که از اهداف فردي عبور کرده و به اهداف اجتماعي و انساني برسند و با سخت کوشي در جهت تحقق آرمان‌هاي خود بکوشند که اين دسته از افراد را فرا شکوفا نام گذاري کردند و با بررسي زندگي و آثار افراد، انسان‌هايي نظير نلسون ماندلا، گاندي، امام خميني(ره) و آيت‌الله هاشمي رفسنجاني را در اين گروه دسته‌بندي کردند.

*آيت‌الله هاشمي مخالفتي با ايده کانديداي در سايه براي سال 96 نداشت

فارس: آقاي مهندس! چند ماه از انتخابات سال 96 گذشته است و هنوز به اين پرسش مشخصا پاسخ داده نشده که آيا مرحوم آيت‌الله هاشمي براي انتخابات سال 96 بر کانديداي در سايه تأکيد داشتند يا خير؟

هاشمي: موضوع کانديداي سايه در آستانه انتخابات جدي شد که بعد از رحلت ايشان بود؛ در زمان حياتشان بعضا در جلسات مطرح مي‌شد و تا جايي که مي‌دانم ايشان مخالفتي با اين ايده نکرده بودند.

*پدرم در در حوزه سياست خارجي و مذاکرات هسته‌اي به روحاني مشورت مي‌داد

فارس: مرحوم هاشمي چه مشورت‌هايي به رئيس جمهور دولت يازدهم مي‌دادند؟

هاشمي: آقاي دکتر روحاني به دليل سابقه همکاري طولاني که با آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در مجلس شوراي اسلامي، شوراي عالي دفاع، شوراي عالي امنيت ملي و مجمع تشخيص مصلحت نظام داشتند، در بسياري از موارد نظر مشورتي ايشان را جويا مي‌شدند، به ويژه در حوزه سياست خارجي و مذاکرات هسته‌اي که منجر به برجام شد، اما طبيعتاً بخشي از توصيه‌هاي آيت‌الله هاشمي به دليل تفاوت‌ ديدگاه‌ها يا موانع اجرايي، تحقق پيدا نمي‌کرد.

فارس: به شوراي عالي دفاع اشاره‌اي داشتيد؛ پيش‌آمده بود که آقاي هاشمي از رويدادهاي مرتبط با انقلاب يا جنگ احساس ندامت و پشيماني کنند؟

هاشمي: ايشان همواره براساس عقلانيت، اطلاعات و شرايط تصميم مي‌گرفتند، حال اگر بعد اطلاعات و شرايط تغيير مي‌کرد، ممکن بود تصميم ديگري بگيرند اما به معناي پشيماني از تصميمات نيست.

فارس: اخيراً در گفت‌وگويي گفته‌ايد 9 دي نه به اختلافات بود، لطفاً بفرمائيد چرا در آن ايام مرحوم هاشمي  با نامه بدون سلام، آخرين خطبه نماز جمعه تهران و ... مسير خود را از نظام جدا کرده بود؟

هاشمي: همان‌گونه که در گفتگوي تلويزيوني تشريح کردم، رويکرد ايشان در همه موضوعات اعتدالي بود و در آخرين خطبه نماز جمعه 1388 ايشان‌هم دقيقاً از موضوع اعتدال و مقابله با افراط‌ و تفريط صحبت کردند، اما به دليل آنکه يک جناح سياسي اين خطبه را عليه خود تلقي کرد، اين‌طور برداشت شد که خطبه به نفع يک جناح بود، درحالي‌که اگر در شرايط فعلي خطبه را بازخواني کنيد، درمي‌يابيد که در خطبه ايشان غير از قانون‌گرايي و دفاع از حقوق مردم چيز ديگري وجود ندارد. در نامه ايشان به مقام معظم رهبري نيز مطالبي در مورد آينده برخي حرکت‌ها و افراد افراطي پيش‌بيني‌شده بود که آن‌هم به وقوع پيوسته است و شايد اگر برخي جريانات سياسي با سخنان و نامه ايشان تقابل نمي‌کردند و از توانمندي، ظرفيت و مديريت ايشان جهت حل اختلافات و مسائل کشور استفاده مي‌کردند، آسيب‌هاي کمتري به کشور مي‌رسيد.

فارس: آقاي هاشمي! به عنوان آخرين سوال بعد از درگذشت آيت‌الله هاشمي چند بار با رهبر معظم انقلاب ديدار داشتيد؟

هاشمي: چند مرتبه به صورت خانوادگي و خصوصي خدمت ايشان رسيده‌ام و جز محبت و لطف ايشان مباحثي هم طرح شد که شايد طرح آن‌ها در فضاي عمومي، امانت‌داري و به مصلحت نباشد.

انتهاي  پيام/540 ک

 

 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن
 
یادداشت
همراه با شهدا